Eerste Internationale
De Eerste Internationale (officieel The International Working Men's Association) was een internationaal verbond van socialisten, gesticht te Londen op 28 september 1864.
De Internationale werd opgericht nadat de internationale verbindingen tussen de arbeiders van de vroegere Bond der Rechtvaardigen en de Communistenbond, in reactie op de revoluties van 1848, vernietigd waren. Het Engelse verzet na de economische crisis van 1857 en het internationale arbeidersprotest tegen de onderdrukking van de Poolse opstand in 1863 hadden de oprichting van deze 1ste Internationale in de hand gewerkt.
Als reactie op het beleid van de Internationale werd op 29 en 30 oktober 1871 in Nederland het zich "neutraal" noemende maar feitelijk liberale Algemeen Nederlandsch Werkliedenverbond (ANWV) opgericht. Niet te verwarren met het enkele jaren later, in 1876, onder streng-christelijke leden van het ANWV opgerichtte Nederlandsch Werkliedenverbond Patrimonium.
De in 1860 in België door onder anderen César De Paepe opgerichtte Brusselse vereniging Le Peuple groeide uit tot de Belgische afdeling.
De congressen van deze Internationale leidden vaak tot oeverloos verwarde debatten: Londen (1865), Genève (1866), Lausanne (1867), Brussel (1868), Bazel (1869), Londen (1871), 's-Gravenhage (1872), Genève (1873) en Philadelphia (1876).
De aanhangers van Karl Marx (die zich vanaf de jaren 1870 marxisten gingen noemen) vormden wel de voornaamste stroming, naast de Engelse vakbeweging en de Franse aanhangers van Pierre-Joseph Proudhon enerzijds en van Auguste Blancqui anderzijds. De Eerste Internationale werd opgeheven na een onoplosbaar conflict tussen de marxisten en de anarchisten, vertegenwoordigd door Michail Bakoenin.