Actief kiesrecht
Het recht om te stemmen tijdens verkiezingen voor Tweede Kamer, Provinciale Staten, gemeenteraden (plus eventuele stadsdeelraden en deelgemeenteraden) en het Europees Parlement. Alle Nederlanders van achttien jaar en ouder hebben actief kiesrecht. Bij verkiezingen voor gemeenteraden, stadsdeelraden (Amsterdam) en deelgemeenteraden (Rotterdam) mag bovendien een deel van de in Nederland wonende buitenlanders stemmen. Het gaat dan om burgers van lidstaten van de Europese Unie (EU) en om niet-Nederlanders die ten minste vijf jaar legaal in Nederland wonen. Bij verkiezingen voor het Europees Parlement mogen ook in Nederland woonachtige burgers van de (kandidaat-)lidstaten van de EU stemmen. Uitgezonderd van het actief kiesrecht zijn mensen die wegens een verstandelijke handicap ‘onder curatele’ zijn geplaatst. Ook kan ontzetting uit het kiesrecht zijn opgenomen in een door de rechter opgelegde straf. Dat kan slechts bij een beperkt aantal delicten en dan alleen als men is veroordeeld tot een gevangenisstraf van ten minste één jaar. Een bij velen bestaand misverstand is dat van alle gevangenen het kiesrecht zou zijn opgeschort.